پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

برای دیدن زیررده‌ها بر روی "◄" کلیک کنید:

توضیح مفهومی

واجب ( اصول فقه ) : شیء متعلق طلب الزامی و اکید

هرگاه فعل یا ترک چیزی مورد درخواست اکید و بعث شدید قرار گیرد، به آن واجب می‌گویند، مثل: ' افعل ' و ' اترک ' [۱] .

به بیان دیگر، واجب یعنی چیزی (اعم از وجودی یا عدمی) که مورد طلب حتمی قرار می‌گیرد، به گونه‌ای که ترک آن مورد رضایت نیست، مانند: نماز و ترک شرب خمر.

در کتاب ' اصطلاحات الاصول ' آمده است:

' الواجب، هو کل فعل او ترک تعلق به البعث الاکید ' [۲]

نکته:

فرق وجوب و واجب این است که وجوب، حکم تکلیفی است، ولی واجب، فعلی است که حکم وجوب به آن تعلق گرفته است.

نیز ر.ک:وجوب ( اصول فقه ).

پانوشت

  1. فرهنگ تشریحی اصطلاحات اصول : صفحه 365
  2. اصطلاحات الاصول : صفحه 275

منابع

  1. تحریرالمعالم : صفحه 59
  2. فرهنگ معارف اسلامی جلد 4 : صفحه 527
  3. الوافیة فی اصول الفقه : صفحه 69
  4. انوار الاصول جلد 1 : صفحه 364
  5. فرهنگ نامه اصول فقه

اصطلاح‌نامه

اعم

محکومٌ به

اخص

واجب آنی، واجب ارتباطی، واجب اهم، واجب تدریجی، واجب تقرّبی، واجب تکراری، واجب تولیدی، واجب حالی، واجب غیر ارتباطی، واجب غیر تکراری، واجب غیر تولیدی، واجب منجّز، واجب مهم
به لحاظ آمر:
واجب شرعی، واجب عرفی، واجب عقلی
به لحاظ ارشادبه حکم عقل:
واجب ارشادی، واجب مولوی
به لحاظ تحدیدبه وقت:
واجب غیر موقت، واجب موقت
به لحاظ تعلق خطاب:
واجب اصلی ( اصول فقه )، واجب تبعی ( اصول فقه )
به لحاظ تقارن فعلیت وجوب وواجب:
مشتق ( ادبی )، واجب معلّق
به لحاظ توقف برشرط:
واجب مشروط ( اصول فقه )، واجب مطلق ( اصول فقه )
به لحاظ زمان امتثال:
واجب استقبالی، واجب فعلی
به لحاظ لزوم قصدقربت:
واجب تعبدی ( اصول فقه )، واجب توصلّی
به لحاظ مقدار:
واجب غیر محدّد، واجب محدَّد
به لحاظ مکلف:
واجب عینی ( اصول فقه )، واجب کفایی ( اصول فقه )
به لحاظ وجودبدل شرعی:
واجب تخییری ( اصول فقه )، واجب تعیینی ( اصول فقه )
به لحاظ چگونگی مطلوبیت متعلق:
واجب غیری ( اصول فقه )، واجب نفسی ( اصول فقه )

وابسته

احکام واجب، اصل در واجبات، امر وجوبی، تزاحم واجب وحرام، قید هیئت، نسخ واجب به مباح، نسخ واجب به ندب، نسخ واجب به واجب، نسخ وجوب، وجوب ( اصول فقه )

نمایه‌های موضوعی

جستجوی محتوای اطلاعاتی منابع به منظور دستیابی کاربران به موضوع مورد نظر از بین سایر موضوعات، از طریق واژگان کنترل شده(اصطلاح‌نامه).

برای دسترسی به نمایه‌های شامل واژه واجب ( اصول فقه ) به زیرصفحه واجب ( اصول فقه )/نمایه‌های موضوعی مراجعه کنید.

منابع

  • اجود التقریرات جلد 1 : صفحه 125، 167
  • اصطلاحات الاصول : صفحه 275
  • اصول السرخسی جلد 1 : صفحه 44، 110، 112، 261
  • اصول السرخسی جلد 2 : صفحه 86
  • الذریعة الی اصول الشریعة جلد 2 : صفحه 88
  • القواعد و الفوائد جلد 1 : صفحه 89، 189
  • القواعد و الفوائد جلد 2 : صفحه 106
  • اللمع فی اصول الفقه : صفحه 83
  • المحصول فی علم اصول الفقه جلد 1 : صفحه 95، 97
  • المحصول فی علم اصول الفقه جلد 2 : صفحه 210
  • المحصول فی علم اصول الفقه جلد 5 : صفحه 128
  • المحکم فی اصول الفقه جلد 1 : صفحه 339
  • الوافیة فی اصول الفقه : صفحه 69، 223
  • انوار الاصول جلد 1 : صفحه 281، 301، 364، 376، 388، 394، 410، 515
  • بحوث فی الاصول جلد -1 : صفحه 55، 58، 60
  • بحوث فی علم الاصول جلد 2 : صفحه 187
  • تحریرالمعالم : صفحه 59
  • تسدید الاصول جلد 1 : صفحه 234، 247، 263، 286
  • تقریرات اصول : صفحه 69
  • تهذیب الاصول جلد 1 : صفحه 147، 219، 231، 242، 275، 362، 366، 368
  • حقایق الاصول جلد 1 : صفحه 230، 245، 257، 288
  • دروس فی علم الاصول جلد 2 : صفحه 244
  • علم اصول الفقه فی ثوبه الجدید : صفحه 60، 98، 105
  • فرهنگ تشریحی اصطلاحات اصول : صفحه 365
  • فرهنگ معارف اسلامی جلد 4 : صفحه 527
  • فوائد الاصول جلد 1 : صفحه 169، 170، 197، 219، 232، 236
  • مبانی استنباط حقوق اسلامی یا اصول فقه : صفحه 79
  • محاضرات فی اصول الفقه جلد 2 : صفحه 154، 155، 211، 347
  • محاضرات فی اصول الفقه جلد 3 : صفحه 113، 336
  • معارج الاصول : صفحه 47
  • منتقی الاصول جلد 2 : صفحه 133، 134، 148، 154، 212
  • نهایة الاصول : صفحه 168