پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

برای دیدن زیررده‌ها بر روی "◄" کلیک کنید:

توضیح مفهومی

قرآن ( علوم قرآنی ) : کتاب آسمانی مسلمانان؛ معجزه جاوید پیامبر اسلام (ص)

قرآن، وحی‌نامه اعجازآمیز الهی و به زبان عربی است که خود الفاظ توسط فرشته امین وحی، جبرئیل از جانب خدا و از لوح محفوظ بر قلب و زبان پیامبر اسلام (ص) هم یکباره و هم تفصیلاً در مدت 23 سال نازل شد و حضرت آن را بر اصحاب خود خواند، و کاتبان وحی آن را با نظارت مستقیم و مستمر حضرت (ص) نوشته و حافظان صحابه آن را حفظ و به تواتر نقل کرده‌اند، و در عصر پیامبر (ص) مکتوب شد.

قرآن کریم از نظر حجم، متوسط و دارای 114 سوره، 77807 کلمه و سی جزء است.

علما در باره کلمه قرآن، ریشه و معنای آن به اختلاف سخن گفته‌اند. شافعی آن را نه مشتق و نه مهموز، بلکه عَلَمی می‌داند که به وضع ارتجالی بر کلام الهی اطلاق می‌شود. فراء، آن را مشتق از «قرائن» (جمع قرینه) ، اشعری و پیروانش آن را مشتق از «قرن الشیء بالشیء» (پیوند زدن و افزودن چیزی بر چیزی) و زجاج، لحیانی و جماعتی آن را از «قَرَءَ» به معنای: جَمَعَ می‌دانند، و گفته شده سبب نامیدن قرآن به این نام آن است که انواع علوم، و یا سوره‌ها را با هم جمع کرده است. بعضی، با استشهاد به آیه: «إِنَّ عَلَیْنا جَمْعَهُ‏ وَ قُرْآنَه‏» (قیامة// 17) که دو واژه جمع و قرآن را کنار هم آورده، این قول را نپسندیده، بلکه آن را از «قَرَءَ» به معنای: أظهَرَ و بَیَّنَ دانسته‌اند.

منابع

  1. البرهان فی علوم القرآن (با حاشیه) جلد 1 : صفحه (277-278)
  2. جمال القراء و کمال الاقراء جلد 1 : صفحه (161-165)
  3. بصائر ذوی التمییز فی لطائف الکتاب العزیز جلد 1 : صفحه 84
  4. دانش نامه قرآن و قرآن پژوهی جلد 2 : صفحه 1630
  5. مباحث فی علوم القرآن : صفحه (18-19)

اصطلاح‌نامه

یادداشت دامنه

کتاب آسمانی مسلمانان که شامل سوره‌ها، آیه‌ها، الفاظ، کلمات و حروف ثابت است و با ترتیب مشخصی وجود دارد.

اعم

وحی تشریعی ( علوم قرآنی )

اخص

آیات، سوره های قرآن، غرایب قرآن ( علوم قرآنی )، قسم‌های قرآن، کلمات و حروف قرآن، معانی قرآن، مفاهیم قرآن، مُقْسَم له در قرآن

وابسته

آثار قرآنی، آداب قرآن، آشامیدن از قرآن، اتقان قرآن، احترام قرآن ( علوم قرآنی )، اختلاف ناپذیری قرآن، استدلال‌های قرآن، استشفا به قرآن ( علوم قرآنی )، استقلال قرآن، استواری قرآن، اسلوب قرآن ( علوم قرآنی )، اشارات قرآن، اصالت قرآن، اطلاق قرآن بر بعض، اطلاق قرآن بر کل، اقتباس از قرآن، انتظار بشر از دین ( علوم قرآنی )، انتظار بشر از قرآن، اهداف تربیتی قرآن، اَحکام قرآن، اِنساء قرآن، بوسیدن قرآن ( علوم قرآنی )، تاثیر قرآن، تبیین قرآن ( علوم قرآنی )، تحسینات شکلی قرآن، تذهیب قرآن، ترجمان قرآن، تصغیر قرآن، تضمین قرآن، تطییب قرآن، تکسّب به قرآن، تلمیح از قرآن، تمسک به قرآن، جامعیت قرآن، جهان بینی قرآنی، چاپ قرآن، حدیث من قال فی القرآن بغیر علم، خصایص قرآن، رسالت قرآن، رنگ آمیزی قرآن، روش دعوت قرآن، زبان قرآن ( علوم قرآنی )، سبک قرآن، سفر با قرآن به سرزمین کفر، سیاق قرآن، شبهات قرآن، شفاعت قرآن ( علوم قرآنی )، شناخت قرآن، ضرب المثل به قرآن، ضرب قرآن به قرآن، طبیعت قرآن، عرضه روایات بر قرآن، فرهنگ واژگان قرآنی، فصاحت قرآن ( علوم قرآنی )، فقه قرآنی، قداست قرآن ( علوم قرآنی )، قواعد قرآنی، کرامت قرآن، لباب قرآن، لفظ حکی الله، لفظ قرآن، مسایل قرآن، مصاحبت با قرآن، معارضه با قرآن، معارف قرآن، مقاصد قرآن، موافقت حدیث با قرآن، موسیقی باطنی قرآن، موسیقی ظاهری قرآن، موسیقی قرآن، موضوعات قرآن، ناقلان معجزه، نسیان قرآن ( علوم قرآنی )، نشریات قرآنی، وجود باطنی قرآن، وجود ظاهری قرآن، وحیانیت قرآن، وضع علم نحو ( علوم قرآنی )

نمایه‌های موضوعی

جستجوی محتوای اطلاعاتی منابع به منظور دستیابی کاربران به موضوع مورد نظر از بین سایر موضوعات، از طریق واژگان کنترل شده(اصطلاح‌نامه).

برای دسترسی به نمایه‌های شامل واژه قرآن ( علوم قرآنی ) به زیرصفحه قرآن ( علوم قرآنی )/نمایه‌های موضوعی مراجعه کنید.

منابع