پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

ادله شأنی : دلایل غیر قابل استناد برای استنباط حکم شرعی به دلیل وجود مانع

ادله شأنی، مقابل ادله فعلی می‌باشد و به دلیل یا حجتی گفته می‌شود که در صورت عدم وجود مانع بر سر راه آن، در استنباط حکم واقعی استفاده می‌شود؛ به بیان دیگر، دلیلی است که صلاحیت و شأنیت قرار گرفتن در طریق استنباط حکم شرعی واقعی را دارد، اما بر اثر وجود مانع، استنباط حکم شرعی از آن به فعلیت نمی‌رسد.

در کتاب ' منتهی الدرایه ' آمده است: '… و ان کان للخبر معارض او معارضات لم یجز التمسک به… و حینئذ یکون احد الخبرین المتعارضین حجة شأنیة لا حجة فعلیة، و من المعلوم ان ما یصلح للاستناد الیه فی مقام الاستنباط هو الحجة الفعلیة لا الاقتضائیة… ' [۱] .

نیز ر.ک:ادله فعلی.

پانوشت

  1. منتهی الدرایة فی توضیح الکفایة جلد 8 : صفحه 56
  1. فرهنگ نامه اصول فقه

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «ادله شأنی» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

حجت اقتضایی، حجت شأنی، دلیل شأنی

اعم

ادله

وابسته

ادله فعلی

منابع

  • منتهی الدرایة فی توضیح الکفایة جلد 8 : صفحه 6، 56