عملکردها

ترتیل ( فقه )

از دانشنامه علوم اسلامی

نسخهٔ تاریخ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۴:۳۰ توسط Hashemi (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
رده‌ها
(برای دیدن زیررده‌ها
بر روی "◄" کلیک کنید)

توضیح مفهومی

ترتیل

ترتیل: شمرده و شیوا خواندن.

تعبیر فقها در تعریف ترتیل قرائت مختلف است؛ لیکن مراد آنان، شمرده و به آرامی قرائت کردن و آشکار ساختن حروف، حرکات و رعایت وقف است؛ به‏گونه‏ای که موجب زیبایی سخن و به هم پیوستگی جمله گردد؛ همچون دندانهای به هم پیوسته‏ای که کنار هم چیده شده است. 1 از این عنوان در باب صلات سخن رفته است.

حکم: ترتیل در قرائت و ذکرهای نماز مستحب است. 2 برخی ترتیل را به دو قسم واجب و مستحب تقسیم کرده و ترتیل واجب را به ادای حروف از مخارج آن و رعایت احکام وقف همچون پرهیز از وقف به حرکت و وصل به سکون - بنابر قول به وجوب این گونه وقف و وصل - تعریف نموده‏اند. چنان‏که برخی امر به ترتیل در آیه کریمه »وَرَتِّلِ القُرآنَ تَرْتِیلاً«3 را بر وجوب حمل کرده و ترتیل را به ادای حروف از مخارج آن، به‏گونه‏ای که از هم متمایز گردند تفسیر نموده‏اند. 4

ترتیل مستحب را نیز - به پیروی از علمای علم تجوید - به ادای صفات معتبر حروف از قبیل همس، جهر، استعلاء، اطباق، غُنّه و رعایت وقف تام، حسَن و وقف هنگام تمام شدن نفَس، تعریف کرده‏اند. در مقابل، گروهی در استحباب ترتیل به این معنا اشکال کرده و امور یادشده را از اصطلاحات جدید دانسته‏اند که دلیلی بر استحباب رعایت آنها وجود ندارد. 5

) ر تجوید (

1. جواهر الکلام 3 392 - 391. 2 395 - 392 /9. مزمّل/ 4 4. الحدائق‏الناضرة 176 - 173. 5 174 - 172 /8؛ جواهر الکلام 400 - 395 /9.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 2 : صفحه 444

اصطلاح‌نامه

اعم

تجوید ( فقه )

اخص

ترتیل اذان، ترتیل قرآن ( فقه )، ترتیل نماز

منابع

  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 2 : صفحه 444
  • فرهنگ معارف اسلامی جلد 1 : صفحه 507