عملکردها

تفاوت میان نسخه‌های «تبعید ( فقه )»

از دانشنامه علوم اسلامی

 
جز (۱ نسخه واردشده)
 
(بدون تفاوت)

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۸ مهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۷:۵۳

رده‌ها
(برای دیدن زیررده‌ها
بر روی "◄" کلیک کنید)

توضیح مفهومی

تبعید

تبعید ) تَغْریب؛ نَفی بَلَد(: بیرون کردن بزهکار از محلّ زندگی یا محلّ ارتکاب بزه و یا محلّ اجرای حد.

از آن در باب حدود سخن رفته است.

شارع مقدّس برای ارتکاب برخی گناهان، کیفر تبعید قرار داده است. این گناهان عبارتند از:

1. زنا: مردی که تازه ازدواج کرده است چنانچه پیش از آمیزش با همسرش، با زنی زنا کند، حدّ وی علاوه بر صد تازیانه و تراشیدن سر، تبعید است. در ثبوت مجازات تراشیدن سر و تبعید برای مرد مجرّدی که زنا کرده اختلاف می‏باشد. 1 برده2 و به قول مشهور، زن مجرّد3 در صورت ارتکاب زنا تبعید نمی‏شوند) ر زنا (.

مبدأ تبعید: هرگاه محلّ ارتکاب بزه یا اجرای تازیانه، غیر محلّ زندگی

مجرم باشد، در اینکه مبدأ تبعید، مکان ارتکاب جرم است4 یا مکان جاری شدن حد5 و یا محلّ زندگی، 6 اختلاف می‏باشد.

تبعیدگاه: تعیین محلّ تبعید به نظر حاکم شرع بستگی دارد. بنابر قول اوّل و دوم در مبدأ تبعید، بزهکار به وطنش تبعید نمی‏گردد. زناکار غریب به شهری غیر از وطنش و غیر شهری که در آن مرتکب زنا شده، تبعید می‏شود. 7

مدّت تبعید: مدّت تبعید یک سال قمری است. 8

2. قیادت: حدّ قیادت 75 تازیانه و تبعید از محلّ زندگی است؛ لیکن در اینکه مجازات تبعید در اوّلین مرتبه ارتکاب جرم اجرا می‏گردد یا در مرحله دوم، اختلاف است. 9 برخی ثبوت کیفر تبعید را برای قوّاد نپذیرفته‏اند. 10 حکم تبعید - بنابر قول به ثبوت آن برای قوّاد - به مردان اختصاص دارد. 11 مدّت آن نیز بسته به نظر حاکم شرع است12) ر قیادت (.

3. محاربه: از جمله مجازاتهایی که برای محارب مقرّر گردیده تبعید است. 13 بر حاکم شرع واجب است به اهل هر شهری که محارب وارد آن می‏شود، بنویسد که با او همنشینی نکنند و هم غذا نشوند و از داد و ستد با وی خودداری ورزند تا نتواند در یک شهر استقرار پیدا کند14) ر محاربه (.

در مدّت تبعید محارب اختلاف است. اکثر فقها قائل به استمرار آن تا زمان توبه وی می‏باشند. 15

1. جواهر الکلام 327 - 323 /41؛ مبانی تکملة المنهاج 2 199 /1. جواهر الکلام 329 - 328. 3 330 /41؛ مبانی تکملة المنهاج 4 201 - 200 /1. مجمع الفائدة 77 /13؛ النهایة/ 5 702. تحریرالوسیلة 464 /2؛ مهذب الاحکام 6 275 /27. الروضةالبهیة 110 /9؛ جواهرالکلام 7 327 /41. المبسوط 3 /8؛ الروضة البهیة 8 110 /9. الدرّ المنضود) گلپایگانی (321 /1؛ النفی و التغریب/ 9 182 - 181. جواهر الکلام 401 - 400 /41؛ فقه الرضا/ 10 310. النفی والتغریب/ 107 - 105؛ مبانی تکملة المنهاج 11 252 - 251 /1. جواهر الکلام 12 401 /41. مهذب الاحکام 13 319 /27. جواهر الکلام 592. 14 579 - 573 /41؛ مسالک الافهام 15 18 /15. المقنعة/ 805؛ الکافی فی الفقه/ 252؛ النهایة/ 720؛ الوسیلة/ 206؛ المهذب 553 /2؛ کتاب السرائر 455 /3؛ مسالک الافهام 18 /15.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 2 : صفحه 341

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «تبعید ( فقه )» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

تغریب، نفی بلد ( فقه )

اعم

حدود ( عام )

اخص

تبعید جاسوس، تبعید زانی، تبعید زانیه، تبعید قَوّاد، تبعید محارب ( فقه )

وابسته

مدت تبعید ( فقه )، مکان تبعید

منابع

  • الموسوعة الفقهیة (الکویتیة) جلد 13 : صفحه 46
  • الموسوعة الفقهیة (الکویتیة) جلد 41 : صفحه 118
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 2 : صفحه 341
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 3 : صفحه 252
  • مبسوط در ترمینولوژی حقوق جلد 2 : صفحه 1138، 1358