پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

نقض فتوا : تبدّل رأی مجتهد در مقام فتوا

نقض فتوا، مقابل نقض قضا (حکم) بوده و هر دو از اقسام نقض اجتهاد به شمار می‌رود؛ بنابراین، نقض اجتهاد و تبدل رأی مجتهد، در دو مقام قابل بررسی است:

1. در مقام عمل و افتا؛ 2. در مقام قضا و رفع خصومت بین طرفین دعوی.

برخی از علما در ' نقض اجتهاد '، بین مقام افتا و مقام قضا فرق گذاشته‌اند؛ برای مثال، ' غزالی ' در مقام افتا به جواز ' نقض فتوا '، اما در مقام قضا به عدم جواز معتقد شده است.

معتقدین به عدم جواز نقض فتوا، به ادله‌ای استدلال نموده‌اند؛ از جمله این که اگر نقض فتوا جایز باشد لازمه آن حرج شدید بر مکلفان است، چون باید تمامی اعمال سابق خود را ـ که مطابق فتوای اول بوده ـ اعاده نمایند و حال آن که حرج از مکلفان برداشته شده است.

نیز ر.ک:تبدل اجتهاد ( اصول فقه ).

منابع

  1. الاجتهاد اصوله و احکامه : صفحه 214
  2. الاصول العامة للفقه المقارن : صفحه 627
  3. انوار الاصول جلد 3 : صفحه 648
  4. قوانین الاصول جلد 2 : صفحه 255
  5. فرهنگ نامه اصول فقه

اصطلاح‌نامه

اعم

نقض ( اصول فقه )

وابسته

فتوا ( اصول فقه )

نمایه‌های موضوعی

جستجوی محتوای اطلاعاتی منابع به منظور دستیابی کاربران به موضوع مورد نظر از بین سایر موضوعات، از طریق واژگان کنترل شده(اصطلاح‌نامه).

برای دسترسی به نمایه‌های شامل واژه نقض فتوا به زیرصفحه نقض فتوا/نمایه‌های موضوعی مراجعه کنید.

منابع

  • الاجتهاد اصوله و احکامه : صفحه 214
  • الاحکام فی اصول الأحکام جلد 2 : صفحه 429
  • الاصول العامة للفقه المقارن : صفحه 627
  • انوار الاصول جلد 3 : صفحه 648
  • قوانین الاصول جلد 2 : صفحه 255