پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

تعادل و تراجیح متزاحمین : فقدان یا وجود مرجّح برای یکی از دو دلیل متزاحم

هرگاه دو حکم شرعی الزامی متوجه مکلفی شود و او توان امتثال هر دو را با هم نداشته باشد مسئله از دو حال خارج نیست:

1. یا هر دو حکم از هر نظر متعادل بوده و هیچ برتری و امتیازی بر یک دیگر ندارند (تعادل متزاحمین) ؛

2. یا یکی از دو حکم بر دیگری برتری دارد (تراجیح متزاحمین) .

در صورتی که هر دو حکم متعادل باشند، میان اصولیون از نظر مقتضای قاعده اولی اختلاف وجود دارد؛ مشهور اصولیون به تساقط، و دیگران به تخییر معتقد شده‌اند. ولی نسبت به مقتضای قاعده ثانوی (مستفاد از اخبار) ، مشهور اصولیون به تخییر معتقد شده‌اند.

و اگر یکی از دو حکم بر دیگری برتری داشته باشد، بر اساس قاعده مرجحات باب تزاحم عمل می‌گردد.

نیز ر.ک:مرجحات تزاحم.

منابع

  1. اصول الفقه جلد 2 : صفحه (196-200)
  2. فرهنگ نامه اصول فقه

اصطلاح‌نامه

وابسته

تعارض و تعادل و تراجیح

نمایه‌های موضوعی

جستجوی محتوای اطلاعاتی منابع به منظور دستیابی کاربران به موضوع مورد نظر از بین سایر موضوعات، از طریق واژگان کنترل شده(اصطلاح‌نامه).

برای دسترسی به نمایه‌های شامل واژه تعادل و تراجیح متزاحمین به زیرصفحه تعادل و تراجیح متزاحمین/نمایه‌های موضوعی مراجعه کنید.

منابع

  • اصول الفقه جلد 2 : صفحه (196-200)