پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

آلات قصاص: ابزار مورد استفاده در قصاص نفس یا عضو.

از آن در باب قصاص سخن رفته است.

به قول مشهور، همسانی آلت قصاص (--» قصاص) با آلت جنایت (--» آلات جنایت) شرط نیست. به قول مشهور، در قصاص نفس، گردن جنایت کار باید با شمشیر زده شود؛ هر چند جنایت، غرق کردن، سوزاندن و مانند آن باشد 1، لیکن برخی فقهای معاصر قصاص با تفنگ و مانند آن را در صورتی که برای جانی از قصاص با شمشیر آسان تر باشد، جایز می‌دانند. 2

به فتوای مشهور، از جنس آهن بودن آلت قصاص در قصاص اعضا شرط است، لیکن از نوع شمشیر بودن آن شرط نیست. 3 قصاص با آلت کُند جایز نیست. قصاص با آلت زهر آلود در قصاص نفس مورد اختلاف است، اما در قصاص اعضا حرام است و در صورت استفاده، چنانچه زهر به دیگر اعضا سرایت کند یا منجرّ به قتل گردد، قصاص کننده ضامن است. 4

1 - جواهر الکلام 42 296 - 299.

2 - تحریر الوسیلة 2 481.

3 - جواهر الکلام 42 360 - 361 و تکملة المنهاج 90.

4 - جواهر الکلام 42 294 - 29.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 1 : صفحه 137

اصطلاح‌نامه

اعم

آلات ( فقه )، احکام قصاص ( فقه )

وابسته

اجرای قصاص ( فقه )، قصاص ( عقوبت )، قصاص با آلات مسموم، مماثلت آلالت قصاص

منابع

  • الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة جلد 10 : صفحه 81، 91
  • الموسوعة الفقهیة (الکویتیة) جلد 1 : صفحه 108
  • الموسوعه الفقهیه المیسره جلد 1 : صفحه 104
  • تبصرة المتعلمین : صفحه 272
  • جامع المدارک فی شرح المختصرالنافع جلد 7 : صفحه 263
  • جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 42 : صفحه 361
  • سلسلة الینابیع الفقهیة جلد 25 : صفحه 469
  • شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام جلد 4 : صفحه 229، 235
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 1 : صفحه 137
  • مجمع الفائدة و البرهان جلد 13 : صفحه 423
  • مهذب الاحکام جلد 28 : صفحه 288[۱]