عملکردها

نقض مهادنه توسط امام ( ع )

از دانشنامه علوم اسلامی

نسخهٔ تاریخ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۴:۳۰ توسط Hashemi (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

توضیح مفهومی

نقض مهادنه توسط امام ( ع ) : نقض پیمان صلح با کفار توسط امام مسلمین

فقهای شیعه [۱] معتقدند در صورت وفای کفار به عهد و پیمان خود، نقض پیمان صلح از طرف امام جایز نیست و امام نیز باید به عهد خود وفا نماید؛ دلیل این امر عبارت است از:

1ـ « اوفوا بالعقود؛ به پیمانها (و قراردادها) وفا کنید. مائده (5) آیه 1»؛

2ـ « و اتمّوا الیهم عهدهم الی مدتهم؛ پیمان آنها را تا پایان مدتشان محترم بشمرید. توبه (9) آیه 4 »؛

3ـ « فما استقاموا لکم فاستقیموا الهم؛ تا زمانی که در برابر شما وفادار باشند، شما نیز وفاداری کنید. توبه (9) آیه 7»؛

4ـ حدیث پیامبر (ص) که فرمود: « من کان بینه و بین قوم عهد فلا یشدّ؛ هر کس که پیمانی را با قومی بسته است نباید آن را بگسلد »؛ [۲]

5ـ ادعای بلا خلاف. [۳]

لیکن در صورت خوف خیانت از ناحیه کفار، امام می‏تواند پیمان را نقض کند، و مقصود از خوف، تنها ترس قلبی نیست بلکه مراد، ترسی است که قرائن خارجی بر آن دلالت داشته باشد، البته باید توجه داشت که نقض مهادنه و جنگ با آن‏ها، باید بعد از اعلام این امر به کافران باشد.

دلیل این مطلب عبارت است از:

1ـ آیه 58 سوره انفال که می‏فرماید: « و امّا تخافن من قوم خیانة فانبذ الیهم علی سواء انّ اللّه لا یحب الخائنین؛ و هرگاه (با ظهور نشانه‏هایی، ) از خیانت گروهی بیم داشته باشی (که عهد خود را شکسته، حمله غافلگیرانه کنند) ، بطور عادلانه به آنها اعلام کن که پیمانشان لغو شده است؛ زیرا خداوند، خائنان را دوست نمی‏دارد »؛

2ـ حکم عقل و عرف؛ زیرا نقض پیمان و باز گشت به حالت جنگ، صرفاً بر اثر ترس‏های خیالی و ناشی از تهمت، بیشتر پیمان‏های صلح را لغو و بیهوده می‏سازد [۴].

پانوشت

  1. تذکرة الفقهاء (ط ج) جلد 9 : صفحه 366
  2. تذکرة الفقهاء (ط ج) جلد 9 : صفحه 377
  3. تذکرة الفقهاء (ط ج) جلد 9 : صفحه 377
  4. مجله فقه اهل بیت جلد 11،12 : صفحه 114

منابع

  1. قواعدالاحکام جلد 1 : صفحه 517
  2. جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 21 : صفحه 294

اصطلاح‌نامه

اعم

نقض مهادنه

وابسته

امام معصوم ( ع )

منابع

  • تذکرة الفقهاء (ط ج) جلد 9 : صفحه 366، 377
  • جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 21 : صفحه 294
  • قواعدالاحکام جلد 1 : صفحه 517
  • مجله فقه اهل بیت جلد 11،12 : صفحه 114