عملکردها

محاربه زن

از دانشنامه علوم اسلامی

نسخهٔ تاریخ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۴:۳۰ توسط Hashemi (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

توضیح مفهومی

محاربه زن : بیرون آوردن سلاح و ترساندن مردم توسط زن

فقها مسئله محاربه زن را در بحث اشتراط یا عدم اشتراط 'ذکورت' متعرض شده‏اند؛ در این باره دو قول مطرح است:

الف: قول مشهور فقهای شیعه [۱] و شافعیه (2) از اهل سنت، که ذکورت را در محاربه، شرطه نمی‏دانند، لذا اگر محاربه کننده، زن باشد حکم محارب را بر آن جاری می‏کنند؛ دلایل این نظر عبارت است از:

1 - عموم نصوص باب محاربه از جمله صحیحه محمد بن مسلم که می‏فرماید: « من شهر السلاح فی مصر من الامصار » [۲] . به اعتقاد مشهور فقها، کلمه ' من' عام است و لذا حقیقتا شامل مؤنث و مذکر است؛ [۳]

2 - احکام زنان، غالبا از باب تغلیب، داخل در احکام مردان است (5) لذا لفظ 'مذکر' در آیه محاربه، از باب اختصاص حکم محاربه برای مردان نمی‏باشد؛

3 - اگر زن، سارق باشد حدّ سرقت را بر او جاری می‏کنند، و از این جهت فرقی میان باب محاربه و باب سرقت نیست بنابر این در باب محاربه نیز، حکم محارب بر زن جاری می‏شود؛

4 - زنان همچون مردان، مکلف‌اند، بر خلاف کودک و مجنون.

دو دلیل اخیر از 'ابن قدامه' است. [۴]

ب. قول به اشتراط 'ذکورت' که قول ابن جنید و ابو حنیفه است؛ بر اساس این قول، اگر زن اقدام به محاربه نماید یا با مردان در این زمینه مشارکت کند تنها در صورتی که مرتکب جرح یا قتل بشود، قصاص می‏شود و اگر ولی الدم او را عفو

نماید، حدّ محارب بر او جای نمی‏شود؛ دلیل این قول عبارت است از:

1 - ضمیری که درآیه محاربه بکار رفته، متعلق به ذکور - مردان - است، و دخول 'اناث' در آیه محاربه، از باب مجاز است؛ [۵]

2 - زن شباهت به کودک و مجنون دارد لذا اهل محاربه نمی‏باشد. این دلیل، از ابو حنیفه است.

پانوشت

  1. سلسلة الینابیع الفقهیة جلد 40 : صفحه 207
  2. وسائل الشیعه جلد 18 : صفحه 1 از حد محارب حدیث 1 باب 1 از حد محارب حدیث 1
  3. الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة جلد 9 : صفحه 291
  4. جلد 10 : صفحه 305
  5. الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة جلد 9 : صفحه 291

منابع

  1. سلسلة الینابیع الفقهیة جلد 40 : صفحه 58
  2. الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة جلد 9 : صفحه 290
  3. ریاض المسائل جلد 10 : صفحه 205
  4. کتاب السرائرالحاوی لتحریرالفتاوی جلد 3 : صفحه 508
  5. سلسلة الینابیع الفقهیة جلد 23 : صفحه 431
  6. جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 41 : صفحه 568
  7. المبسوط فی فقه الامامیة جلد 8 : صفحه 56
  8. مجمع الفائدة و البرهان جلد 13 : صفحه 287
  9. ایضاح الفوائد فی شرح اشکالات القواعد جلد 4 : صفحه 542
  10. ریاض المسائل جلد 10 : صفحه 206
  11. مجمع الفائدة و البرهان جلد 13 : صفحه 287

اصطلاح‌نامه

اعم

احکام زن، محاربه ( اقدام علیه امنیت )

وابسته

محاربه مرد

منابع

  • جلد 10 : صفحه 305
  • الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة جلد 9 : صفحه 290، 291
  • المبسوط فی فقه الامامیة جلد 8 : صفحه 56
  • المغنی و الشرح الکبیرعلی متن المقنع جلد 10 : صفحه 305
  • ایضاح الفوائد فی شرح اشکالات القواعد جلد 4 : صفحه 542
  • تحریرالوسیله جلد 2 : صفحه 492
  • تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیله : صفحه 507
  • جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 41 : صفحه 568
  • ریاض المسائل جلد 10 : صفحه 205، 206
  • سلسلة الینابیع الفقهیة جلد 23 : صفحه 431
  • سلسلة الینابیع الفقهیة جلد 40 : صفحه 58، 189، 207
  • سلسلة الینابیع الفقهیة جلد 40-1 : صفحه 207
  • فقه السنة جلد 2 : صفحه 419
  • کتاب السرائرالحاوی لتحریرالفتاوی جلد 3 : صفحه 508
  • مجمع الفائدة و البرهان جلد 13 : صفحه 287