عملکردها

قطع قَطّاع

از دانشنامه علوم اسلامی

نسخهٔ تاریخ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۱۳:۲۹ توسط Hashemi (بحث | مشارکت‌ها) (۱ نسخه واردشده)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

توضیح مفهومی

قطع قَطّاع : قطع به وجود آمده برای شخص زود باور

قطع به حکم شرعی واقعی را برای شخص قطاع ' قطع قطاع ' می‌گویند؛ یعنی رسیدن به حکم واقعی برای کسی که زود باور است و بسیار زیاد از اسباب غیر عادی به قطع می‌رسد.

در ' قطع قطاع ' این بحث مطرح می‌شود که آیا همان گونه که قطع انسان‌های متعارف و معمولی، حجت است، قطع قطاع نیز حجت است یا نه. در پاسخ گفته شده است که قطع قطاع دو گونه است:

1. قطعی که از راه متعارف به دست می‌آید، که به اتفاق همه علما حجت است؛

2. قطعی که از راه غیر متعارف به دست می‌آید ـ مانند قطع به دست آمده از راه خبر دادن بچه یا شخص دروغ گو ـ؛ علمای اصولی درباره حجیت این قطع اختلاف دارند:

مرحوم ' شیخ انصاری '، قطع قطاع را مطلقا حجت دانسته و آن را از سایر قطع‌ها متفاوت نمی‌داند؛

مرحوم ' کاشف الغطاء ' می‌گوید: قطع قطاع مطلقا حجت نیست؛

مرحوم ' صاحب فصول ' به تفصیل اعتقاد دارد؛ به این بیان که:

أ. مکلف در واقع قطاع است و خودش هم می‌داند به این بیماری دچار است و یقین هم دارد که قطع او نزد شارع حجت نیست؛ در این صورت، قطعش حجیت ندارد و نباید به آن اعتنا کند.

ب. مکلف در واقع قطاع است و خودش هم می‌داند قطاع است، ولی نمی‌داند آیا نزد شارع ' قطع قطاع ' اعتبار دارد یا ندارد؛ در این صورت، تا زمانی که منعی از سوی شارع محقق نشده، قطع او ارزش دارد، ولی به مجرد این که دلیل آمد و یقین کرد که قطعش حجت نیست، نباید به آن اعتنا کند.

ج. مکلف در واقع قطاع است و خودش هم می‌داند قطاع است و عقل او حکم می‌کند که قطعش حجت است، آن گاه از راه ملازمه حکم عقل و شرع، به امضای شرع هم پی می‌برد؛ در این صورت، قطع وی معتبر است.

منابع

  1. انوار الاصول جلد 2 : صفحه 267
  2. شرح رسائل جلد 1 : صفحه (83-90)
  3. اصطلاحات الاصول : صفحه 223
  4. تلخیص الاصول : صفحه 150
  5. مصباح الاصول جلد 2 : صفحه 53
  6. اجود التقریرات جلد 2 : صفحه 41
  7. فرائد الاصول جلد 1 : صفحه 22
  8. المحصول فی علم الاصول جلد 3 : صفحه 80
  9. فرهنگ نامه اصول فقه

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «قطع قَطّاع» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

قطع کثیر القطع

اعم

قطع ( اصول فقه )

وابسته

قطع متعارف، قطع وسواس، قَطّاع

نمایه‌های موضوعی

جستجوی محتوای اطلاعاتی منابع به منظور دستیابی کاربران به موضوع مورد نظر از بین سایر موضوعات، از طریق واژگان کنترل شده(اصطلاح‌نامه).

برای دسترسی به نمایه‌های شامل واژه قطع قَطّاع به زیرصفحه قطع قَطّاع/نمایه‌های موضوعی مراجعه کنید.

منابع

  • اجود التقریرات جلد 2 : صفحه 41
  • اصطلاحات الاصول : صفحه 223
  • اصول الاستنباط : صفحه 182
  • الحلقة الثالثة فی اسلوبها الثانی جلد 1 : صفحه 135، 136
  • المحصول فی علم الاصول جلد 3 : صفحه 80
  • المحکم فی اصول الفقه جلد 3 : صفحه 93، 94، 95
  • انوار الاصول جلد 2 : صفحه 227، 267، 268
  • تسدید الاصول جلد 2 : صفحه 28
  • تلخیص الاصول : صفحه 150
  • حقایق الاصول جلد 2 : صفحه 44
  • دروس فی علم الاصول جلد 2 : صفحه 43
  • شرح رسائل جلد 1 : صفحه (83-90)
  • علم اصول الفقه فی ثوبه الجدید : صفحه 212
  • فرائد الاصول جلد 1 : صفحه 22، 23
  • فوائد الاصول جلد 3 : صفحه 64
  • کفایة الاصول : صفحه 310، 311
  • مصباح الاصول جلد 2 : صفحه 53
  • منتقی الاصول جلد 4 : صفحه 116