عملکردها

تخلیه ( فقه )

از دانشنامه علوم اسلامی

نسخهٔ تاریخ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۴:۳۰ توسط Hashemi (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

توضیح مفهومی

تخلیه: متمکّن ساختن طرف عقد از تصرّف در مال تعهّد شده.

تخلیه در لغت به معنای ترک چیزی یا جایی و اعراض از آن است و مراد از آن در بحث معاملات این است که طرف معامله با برداشتن مانع تصرّف، طرف دیگر را از تصرّف در مال تعهّد شده متمکّن می‏سازد. نحوه تخلیه با توجّه به موارد آن متفاوت است. به عنوان نمونه تخلیه در اموال غیر منقول، مانند خانه و زمین به تحویل کلید به خریدار و خارج کردن اثاث خود و در مثل فروش میوه بر درخت به آزاد گذاشتن خریدار در چیدن میوه تحقّق می‏یابد. 1 از این عنوان در باب تجارت سخن رفته است.

حکم: در عقود مالی، مانند بیع و اجاره و نیز عقود غیر مالی که در آن تعهّد مالی وجود دارد، مانند مهر در عقد ازدواج، تحویل دادنِ) اقباض (مال تعهّد شده، واجب و دارای آثاری فراوان است.

در چگونگی تحقّق قبض در این‏گونه عقود بحث است که آیا مطلقاً به تخلیه محقّق می‏شود - خواه مال تعهّد شده از اموال غیر منقول، همچون زمین و خانه باشد و یا از اموال منقول مانند لباس و حیوان - یا در اموال غیر منقول به تخلیه و در اموال منقول به تخلیه و غیر آن همچون به دست خریدار دادن - که بر حسب نوع مال و عرف تفاوت دارد - محقّق می‏گردد؟ 2

) ر اقباض () ر قبض (

1. الخلاف 2 93 /3. جواهر الکلام 148 /23.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 2 : صفحه 397

اصطلاح‌نامه

اعم

افعال جوارحی ( فقه )

وابسته

اقباض، بیع میوه بر درخت

منابع

  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 2 : صفحه 397