پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

موعظه (قرآن) : یکی از اوصاف قرآن

«موعظه» از «وعظ» به معنای پند و اندرز، تذکر و یادآوری سخنی که با خیر و خوبی همراه باشد و موجب رقت و نرمی دل شود، و نیز به معنای واداشتن به کاری آمده است که با بیم دادن همراه باشد؛ به عبارت دیگر، هر گونه اندرزی که در مخاطب اثر بگذارد و او را از بدی‌ها بترساند یا قلب او را متوجه نیکی‌ها گرداند، وعظ و موعظه نامیده می‌شود.

«موعظه» یکی از اسامی و صفات قرآن است: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءتْکُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّکُمْ»‌؛ «ای مردم! اندرزی از سوی پروردگارتان برای شما آمده است» (یونس// 57) . در این آیه و آیات 138سوره آل‌عمران، 34 سوره نور و 120 سوره هود، لفظ «موعظه» به‌کار رفته است.

قرآن، نصیحت و پندی است برای انسان و او را از سرکشی و طغیان و تمرد و عصیان بازمی‌دارد و به سوی خدا و پذیرش حق مایل می‌سازد و مانند طبیب است که بیمار را از آن‌چه که برایش مضرّ است نهی می‌کند و هرچه را که برای وی شفا بخش است تجویز می‌کند، و همین ویژگی سبب نامگذاری قرآن به «موعظه» است.

منابع

  1. البرهان فی علوم القرآن (با حاشیه) جلد 1 : صفحه 273
  2. جمال القراء و کمال الاقراء جلد 1 : صفحه 175
  3. لسان العرب جلد 7 : صفحه 466
  4. المفردات فی غریب القرآن : صفحه 549
  5. قرآن شناسی جلد 1 : صفحه 50
  6. هفده گفتار در علوم قرآن : صفحه 30
  7. الاتقان فی علوم القرآن جلد 1 : صفحه 178
  8. تاریخ قرآن : صفحه 32

اصطلاح‌نامه

اعم

اسامی و صفات قرآن

منابع

  • الاتقان فی علوم القرآن جلد 1 : صفحه 178
  • البرهان فی علوم القرآن (با حاشیه) جلد 1 : صفحه 273
  • البرهان فی علوم القرآن جلد 1 : صفحه 344
  • المفردات فی غریب القرآن : صفحه 549
  • تاریخ جمع قرآن : صفحه 6
  • تاریخ قرآن : صفحه 32
  • جمال القراء و کمال الاقراء جلد 1 : صفحه 175
  • شناخت قرآن از رهگذر قرآن : صفحه 150
  • شناخت نامهای قرآن : صفحه 70
  • قرآن درآئینه اندیشه ها : صفحه 254
  • قرآن شناسی جلد 1 : صفحه 50
  • لسان العرب جلد 15 : صفحه 345
  • لسان العرب جلد 7 : صفحه 466
  • هفده گفتار در علوم قرآن : صفحه 30