پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

قیّم ( قرآن ) : یکی از اوصاف قرآن

یکی از اوصاف قرآن «قیّم» به معنای استوار و مستقیم است. «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی أَنزَلَ عَلَی عَبْدِهِ الْکِتَابَ وَلَمْ یَجْعَل لَّهُ عِوَجَا ** قَیِّمًا لِّیُنذِرَ بَأْسًا شَدِیدًا مِن لَّدُنْهُ… »؛ «ستایش خدایی را که این کتاب (آسمانی) را بر بنده خود فروفرستاد و هیچ‌گونه کژی در آن ننهاد؛ (کتابی) راست و درست، تا (گناهکاران را) از جانب خود به عذابی سخت بیم دهد» (کهف// 1 - 2) .

در این آیه «قیّماً» صفت «الکتاب» است و با فاصله آمده و در اصل «نزل علی عبده الکتاب قیّماً» بوده است. علامه طباطبایی (ره) می‌گوید: چون قرآن مشتمل بر دین قیّم است، دینی که مصالح دنیوی و اخروی انسان را تأمین کرده است؛ چنان‌که خود می‌گوید: «فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ الْقَیِّمِ» (روم// 43) ، از این رو آن را به صفت «قیّم» وصف کرده‌اند.

برخی گفته‌اند قرآن را «قیّم» گفته‌اند؛ چون مستقیم و معتدل است و هیچ‌گونه افراط و تفریط، اختلاف، تناقض، تفاوت و کژی در آن وجود ندارد.

منابع

  1. المیزان فی تفسیر القرآن جلد 13 : صفحه 238
  2. قاموس قرآن جلد 6 : صفحه 50
  3. الاتقان فی علوم القرآن جلد 1 : صفحه 179
  4. البرهان فی علوم القرآن (با حاشیه) جلد 1 : صفحه 344
  5. التفسیر الکبیر جلد 1 : صفحه 16

اصطلاح‌نامه

اعم

اسامی و صفات قرآن

منابع

  • الاتقان فی علوم القرآن جلد 1 : صفحه 179
  • الاتقان فی علوم القرآن جلد 3 : صفحه 38
  • البرهان فی علوم القرآن (با حاشیه) جلد 1 : صفحه 344
  • البرهان فی علوم القرآن جلد 1 : صفحه 344
  • التفسیر الکبیر جلد 1 : صفحه 16
  • المیزان فی تفسیر القرآن جلد 13 : صفحه 238
  • قاموس قرآن جلد 6 : صفحه 50