پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

تفصیل ( قرآن ) : یکی از اوصاف قرآن

برخی از دانشمندان 'تفصیل' و 'مفصِّل' را از جمله اوصاف قرآن برشمرده‌اند. 'تفصیل' به معنای جداکردن است. تفصیل کلام، روشن‌کردن آن است و نیز به معنای شرح و بیان به کار می‌رود. اطلاق 'تفصیل' و 'مفصِّل' بر قرآن، به لحاظ بازکردن و توضیح مطالب (تقریباً مرادف تبیین) است؛ از این جهت در ذیل آیات گاهی تعبیر به تبیین و گاهی تعبیر به تفصیل شده است.

در دو آیه از قرآن مجید واژه‌های 'تفصیل' و 'مفصل' در باره قرآن به کار رفته است:

1. «لَقَدْ کَانَ فِی قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّأُوْلِی الأَلْبَابِ مَا کَانَ حَدِیثًا یُفْتَرَی وَلَکِن تَصْدِیقَ الَّذِی بَیْنَ یَدَیْهِ وَتَفْصِیلَ کُلَّ شَیْءٍ وَهُدًی وَرَحْمَةً لِّقَوْمٍ یُؤْمِنُونَ» (یوسف// 111) .

2. «أَفَغَیْرَ اللّهِ أَبْتَغِی حَکَمًا وَهُوَ الَّذِی أَنَزَلَ إِلَیْکُمُ الْکِتَابَ مُفَصَّلاً…» (انعام// 114) .

مفاد این دو آیه به گفته مفسران این است که خداوند متعال قرآن را در حالی نازل کرد که تمام نیازمندی‌های تربیتی انسان و همه مسائل حلال و حرام در آن آمده است و از سویی نیز میان حق و باطل، نور و ظلمت، و کفر و ایمان جدایی می‌افکند.

منابع

  1. تاریخ جمع قرآن : صفحه 15
  2. سیری درعلوم قرآن : صفحه 65
  3. قاموس قرآن جلد 5 : صفحه 180
  4. التفسیر الکبیر جلد 18 : صفحه 228
  5. الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل جلد 2 : صفحه 60
  6. مجمع البیان فی تفسیرالقرآن جلد 4 : صفحه 142
  7. تاریخ قرآن : صفحه 32
  8. شناخت نامهای قرآن : صفحه 79
  9. تفسیر نمونه جلد 10 : صفحه 101
  10. تفسیر نمونه جلد 5 : صفحه 114
  11. المیزان فی تفسیر القرآن جلد 11 : صفحه 280
  12. المیزان فی تفسیر القرآن جلد 7 : صفحه 327
  13. مجمع البیان فی تفسیرالقرآن جلد 5 : صفحه 649

اصطلاح‌نامه

اعم

اسامی و صفات قرآن

منابع

  • اعجاز قرآن : صفحه 131
  • التفسیر الکبیر جلد 18 : صفحه 228
  • الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل جلد 2 : صفحه 60
  • المیزان فی تفسیر القرآن جلد 11 : صفحه 280
  • المیزان فی تفسیر القرآن جلد 7 : صفحه 327
  • تاریخ جمع قرآن : صفحه 15
  • تاریخ قرآن : صفحه 21، 32
  • تفسیر نمونه جلد 10 : صفحه 101
  • تفسیر نمونه جلد 5 : صفحه 114
  • سیری درعلوم قرآن : صفحه 65
  • شناخت نامهای قرآن : صفحه 79
  • قاموس قرآن جلد 5 : صفحه 180
  • مجمع البیان فی تفسیرالقرآن جلد 4 : صفحه 142
  • مجمع البیان فی تفسیرالقرآن جلد 5 : صفحه 649