پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

آیات معاهده : آیات دالّ بر مشروعیت عهد و پیمان

'معاهده' از ریشه 'عهد' به معنای پیمان بستن است؛ پیمانی که عمل و مراعات آن لازم است.

در قرآن کریم بر مسئله عهد و پیمان و وفای به آن تأکید بسیاری شده است. آیات بیانگر مشروعیت معاهده و تأیید و تقریرکننده آن را 'آیات معاهده' می‌نامند.

در آیات 34 سوره اسراء: «وَأَوْفُواْ بِالْعَهْدِ»، 152 سوره انعام: «وَبِعَهْدِ اللّهِ أَوْفُواْ» و 91 سوره نحل: «وَأَوْفُواْ بِعَهْدِ اللّهِ» به مشروعیت عهد و لزوم عمل به آن تصریح شده، و آیه 27 سوره بقره: «الَّذِینَ یَنقُضُونَ عَهْدَ اللَّهِ مِن بَعْدِ مِیثَاقِهِ وَیَقْطَعُونَ مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَن یُوصَلَ…» عمل نکردن به عهد را نکوهش کرده است.

و نیز در آیات: 117 سوره بقره، 1 سوره مائده، 56 سوره انفال، 8 سوره مؤمنون، 54 سوره مریم، 2 و 3 سوره صف و 32 سوره معارج به مسئله عهد و پیمان اشاره شده است.

همچنین آیاتی از قرآن، معاهدات پیامبر اکرم (ص) با مشرکان و یهودیان و دیگر طوایف را تقریر و تأیید کرده است که عبارتند از:

آیات 89 و 90 سوره نساء: «... فَخُذُوهُمْ وَاقْتُلُوهُمْ حَیْثُ وَجَدتَّمُوهُمْ وَلاَ تَتَّخِذُواْ مِنْهُمْ وَلِیًّا وَلاَ نَصِیرًا ** إِلاَّ الَّذِینَ یَصِلُونَ إِلَیَ قَوْمٍ بَیْنَکُمْ وَبَیْنَهُم مِّیثَاقٌ»، آیات 72 و 92 سوره انفال و 10 سوره ممتحنه.

منابع

  1. قاموس قرآن جلد 5 : صفحه (59-64)
  2. التمهید فی علوم القرآن جلد 2 : صفحه (304-305)
  3. التحقیق فی کلمات القرآن جلد 8 : صفحه (245-247)

اصطلاح‌نامه

اعم

آیات

نمایه‌های موضوعی

جستجوی محتوای اطلاعاتی منابع به منظور دستیابی کاربران به موضوع مورد نظر از بین سایر موضوعات، از طریق واژگان کنترل شده(اصطلاح‌نامه).

برای دسترسی به نمایه‌های شامل واژه آیات معاهده به زیرصفحه آیات معاهده/نمایه‌های موضوعی مراجعه کنید.

منابع

  • آموزش علوم قرآن جلد 2 : صفحه 378
  • التحقیق فی کلمات القرآن جلد 8 : صفحه (245-247)
  • التمهید فی علوم القرآن جلد 2 : صفحه (304-305)، (315-316)
  • قاموس قرآن جلد 5 : صفحه (59-64)
  • مجله پژوهشهای قرآنی جلد 11 : صفحه 252