عملکردها

استیفای حق الله

از دانشنامه علوم اسلامی

نسخهٔ تاریخ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۴:۳۰ توسط Hashemi (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
رده‌ها
(برای دیدن زیررده‌ها
بر روی "◄" کلیک کنید)

توضیح مفهومی

حق مورد استیفاء یا از حقوق خداوند است یا از حقوق مردم و هر یک نیز یا از امور مالی است یا غیر مالی (--' حق) . از این رو، استیفاء بر چهار قسم است:

1. استیفای حق الله غیر مالی:

استیفای حدود: استیفای حدود (اجرای حدود) برای امام علیه السّلام یا منصوب از جانب وی و نیز به قول مشهور، در زمان غیبت برای فقیه جامع الشرایط به عنوان نایب امام جایز است، امّا برای دیگران - جز کسانی که استثنا شده‌اند مانند مولا نسبت به برده و بنا بر قول برخی پدر نسبت به فرزند و شوهر نسبت به همسر - جایز نیست (--' اقامه حدود) . استیفای هر حدّی با کیفیّتی خاص است مانند زنا (--' زنا) که حدّ آن سنگسار کردن یا تازیانه زدن مرد و زن زناکار با کیفیتی خاص است یا دزدی که حدّ آن قطع انگشتان دزد با کیفیّتی خاص است (--' دزدی) .

استیفای حدود در مسجد (--' مسجد) مکروه است 1 و در حرم مکّه در صورت ارتکاب جرم در خارج حرم جایز نیست. 2

استیفای تعزیر: مقدار و نیز کیفیّت تعزیر (--' تعزیر) بستگی به رأی حاکم شرع دارد.

2. استیفای حق الله مالی:

استیفای زکات: به قول منسوب به مشهور، واجب است امام علیه السّلام عاملی برای استیفای زکات منصوب کند.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 1 : صفحه 472

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «استیفای حق الله» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

استیفای حق خداوند

اعم

استیفا (گرفتن حق )

اخص

استیفای حق الله غیر مالی، استیفای حق الله مالی

وابسته

استیفای حق الناس، حق الله ( فقه )

منابع

  • الموسوعة الفقهیة (الکویتیة) جلد 4 : صفحه 146
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 1 : صفحه 472