عملکردها

ادات انتهای غایت

از دانشنامه علوم اسلامی

نسخهٔ تاریخ ‏۱۷ مهٔ ۲۰۱۶، ساعت ۲۲:۱۲ توسط Hashemi (بحث | مشارکت‌ها) (۱ نسخه واردشده)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
رده‌ها
(برای دیدن زیررده‌ها
بر روی "◄" کلیک کنید)

توضیح مفهومی

ادات انتهای غایت : ادات بیانگر پایان مقصود

انتهای غایت یعنی پایان مقصود. برخی از این ادوات در قرآن عبارتند از:

1. إلی: که حرف جر است و معانی متفاوتی دارد که مشهورترین معنای آن انتهای غایت است؛ اعم از غایت مکانی؛ مثل: «سُبْحَانَ الَّذِی أَسْرَی بِعَبْدِهِ لَیْلاً مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ إِلَی الْمَسْجِدِ الأَقْصَی...»؛ «منزه است آن (خدایی) که بنده‏اش را شبانگاهی از مسجد الحرام به سوی مسجد الاقصی سیر داد... » (اسراء// 1) .

و غایت زمانی؛ مثل: «... ثُمَّ أَتِمُّواْ الصِّیَامَ إِلَی الَّلیْلِ...»؛ «سپس روزه را تا (فرا رسیدن) شب به اتمام رسانید» (بقره// 187) .

و چیزی غیر از زمان و مکان؛ مانند: «... وَالْأَمْرُ إِلَیْکِ فَانظُرِی مَاذَا تَأْمُرِینَ»؛ «و(لی) اختیار کار با توست بنگر چه دستور می‏دهی» (نمل// 33) .

2. حتّی: مانند: «... وَلاَ یَزَالُونَ یُقَاتِلُونَکُمْ حَتَّیَ یَرُدُّوکُمْ عَن دِینِکُمْ...»؛ «و آنان پیوسته با شما می‏جنگند تا اگر بتوانند شما را از دینتان برگردانند» (بقره// 217) .

در انتهای غایت مستفاد از «الی» و «حتّی» تفاوت‌هایی وجود دارد که در منابع مربوط آمده است.

منابع

  1. البرهان فی علوم القرآن (با حاشیه) جلد 4 : صفحه 272
  2. البرهان فی علوم القرآن (با حاشیه) جلد 4 : صفحه 232
  3. الاتقان فی علوم القرآن جلد 2 : صفحه 226
  4. الاتقان فی علوم القرآن جلد 2 : صفحه 191

اصطلاح‌نامه

اعم

ادوات قرآن

اخص

حتّی

منابع

  • اسباب النزول جلد 4 : صفحه 300
  • الاتقان فی علوم القرآن جلد 2 : صفحه 191، 226
  • البرهان فی علوم القرآن (با حاشیه) جلد 4 : صفحه 232، 272
  • البرهان فی علوم القرآن جلد 4 : صفحه 258، (299-300)
  • قرآن ثقل اکبر : صفحه (61-62)، (102-104)