عملکردها

مصلحت در مهادنه

از دانشنامه علوم اسلامی

نسخهٔ تاریخ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۴:۳۰ توسط Hashemi (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

توضیح مفهومی

مصلحت در مهادنه : نافع بودن پیمان صلح با کفار برای مسلمانان

مقصود از مصلحت این است که عقد مهادنه با کافران در مجموع برای مسلمانان ضرر نداشته باشد.

از دیدگاه فقها [۱] ، جواز مهادنه مشروط به این است که فی‏الجمله مصحلت داشته باشد. به دو دلیل:

1ـ این شرط طبق حکم عقل و بر اساس مقتضای حکمت است؛

2ـ این شرط براساس مناسبت میان حکم و موضوع است. زیرا از یک طرف آیات فراوانی است که مؤمنان را به جهاد دعوت می‏کند و از طرف دیگر آیاتی نیز هست که فرمان به پذیرش صلح می‏دهد، بنابراین مهادنه در هر شرایطی جایز نیست بلکه منوط به وجود مصلحت است. [۲]

مصالحی که موجب جواز مهادنه می‏شود عبارتند از:

1ـ ضعف مسلمانان و ناتوانی آن‏ها از ایستادگی در برابر کفار؛ [۳]

2ـ امید مسلمان شدن کافران؛ [۴]

3ـ به دست آوردن مال از کافران؛ [۵]

4ـ تبلیغ مثبت به سود نظام اسلامی به عنوان نظامی که به دشمنانش نیز پیش‏نهاد صلح می‏کند؛ [۶]

5ـ ترساندن دشمن دیگری که به دلیل درگیر بودن نظام اسلامی به جنگ، در آن طمع بسته و می‏خواهد از این فرصت بهره برداری کند. [۷]

نکته: از آن جا که مصالح مهادنه نیز همچون مصادیق جهاد، دارای مراتب بوده و اهمیّت آن‏ها متفاوت است و هر کسی نمی‏تواند آن را معین و منحصر نماید، لذا بر عهده امام است که مصالح را تشخیص داده و اقدام به مهادنه نماید.

پانوشت

  1. المبسوط فی فقه الامامیة جلد 2 : صفحه 50
  2. مجله فقه اهل بیت جلد 11،12 : صفحه (9-10)
  3. جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 21 : صفحه 293
  4. المبسوط فی فقه الامامیة جلد 2 : صفحه 50
  5. المبسوط فی فقه الامامیة جلد 2 : صفحه 50
  6. المبسوط فی فقه الامامیة جلد 2 : صفحه 50
  7. مجله فقه اهل بیت جلد 11،12 : صفحه 11

منابع

  1. جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 21 : صفحه 293
  2. تذکرة الفقهاء (ط ج) جلد 9 : صفحه 353
  3. قواعدالاحکام جلد 1 : صفحه 516
  4. مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام جلد 3 : صفحه 82
  5. مجله فقه اهل بیت جلد 11،12 : صفحه 9
  6. مجله فقه اهل بیت جلد 11،12 : صفحه (10-12)
  7. جامع المقاصد فی شرح القواعد جلد 3 : صفحه 468
  8. جامع المقاصد فی شرح القواعد جلد 3 : صفحه 467
  9. تذکرة الفقهاء (ط ج) جلد 9 : صفحه 352
  10. مجله فقه اهل بیت جلد 11،12 : صفحه 11

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «مصلحت در مهادنه» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

مصالح مهادنه

اعم

شرایط مهادنه

وابسته

مهادنه

منابع

  • المبسوط فی فقه الامامیة جلد 2 : صفحه 50
  • تذکرة الفقهاء (ط ج) جلد 9 : صفحه 352، 353
  • جامع المقاصد فی شرح القواعد جلد 3 : صفحه 467، 468
  • جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 21 : صفحه 293
  • قواعدالاحکام جلد 1 : صفحه 516
  • مجله فقه اهل بیت جلد 11،12 : صفحه (9-10)، (10-12)، 11
  • مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام جلد 3 : صفحه 82