عملکردها

دعوی در مضاربه و ابضاع

از دانشنامه علوم اسلامی

نسخهٔ تاریخ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۴:۳۰ توسط Hashemi (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

توضیح مفهومی

دعوی در مضاربه و ابضاع : اختلاف مالک با عامل مضاربه در تعلق عنوان مضاربه یا ابضاع - انجام کار مجانی - بر اعمال تجاری عامل

اختلاف مالک با عامل در مضاربه و ابضاع (دادن مال برای تجارت بدون در نظر گرفتن سود برای عامل) سه فرض دارد:

1- اختلاف، قبل از حصول سود است؛ بنابر این فرض اگر اختلاف مذکور از باب تداعی (ادعای طرفینی) باشد هر کدام از طرفین باید قسم بخورند و در نتیجه آن چه که به عامل مضاربه تعلق می‌گیرد اقل امرین از سود و اجرة المثل است؛ اما اگر نزاع مذکور از باب مدعی و منکر باشد قول عامل مقدم است؛ دلیل این حکم « احترام عمل مسلمان » است [۱] .

2- اختلاف بعد از حصول سود و نزاع از باب تداعی است؛ حکم این فرض، تحالف (قسم خوردن مالک عامل) بوده و در نتیجه اقل امرین از سود و اجرت المثل به عامل مضاربه تعلق می‌گیرد؛ [۲]

3- اختلاف بعد از حصول سود و نزاع مذکور از باب مدعی و منکر است که سه فرض دارد:

3-1- مقدار اجرت بر سود، احاطه دارد و در قدر مشترک که عامل مضاربه مدعی سود و مالک مدعی بضاعت است قول عامل با قسم مقدم است؛ [۳]

3-2- عامل مضاربه مدعی تمام سود و مالک منکر آن است که قول مالک با قسم مقدم است؛ [۴]

3-3- مقدار اجرة المثل، بیشتر از حصه و کمتر از تمام سود است در این صورت نیز قول مالک با قسم مقدم است.

پانوشت

  1. مستمسک العروة الوثقی جلد 12 : صفحه 412
  2. مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلامة جلد 16 : صفحه 810
  3. مهذب الاحکام جلد 19 : صفحه 348
  4. مهذب الاحکام جلد 19 : صفحه 348

منابع

  1. مبانی العروة الوثقی (کتاب المضاربه و المساقات) جلد 3 : صفحه 185
  2. جامع المدارک فی شرح المختصرالنافع : صفحه 354
  3. جامع المقاصد فی شرح القواعد جلد 8 : صفحه 173
  4. مستمسک العروة الوثقی جلد 12 : صفحه 412
  5. ایضاح الفوائد فی شرح اشکالات القواعد جلد 2 : صفحه 321
  6. مهذب الاحکام جلد 19 : صفحه 347
  7. مهذب الاحکام جلد 19 : صفحه 347
  8. مهذب الاحکام جلد 19 : صفحه 347

اصطلاح‌نامه

اعم

دعوی در مضاربه

منابع

  • ایضاح الفوائد فی شرح اشکالات القواعد جلد 2 : صفحه 321
  • جامع المدارک فی شرح المختصرالنافع : صفحه 354
  • جامع المقاصد فی شرح القواعد جلد 8 : صفحه 173
  • مبانی العروة الوثقی (کتاب المضاربه و المساقات) جلد 3 : صفحه 185
  • مستمسک العروة الوثقی جلد 12 : صفحه 412
  • مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلامة جلد 16 : صفحه 810
  • مهذب الاحکام جلد 19 : صفحه 347، 348