عملکردها

تلبیه

از دانشنامه علوم اسلامی

نسخهٔ تاریخ ‏۲۰ فوریهٔ ۲۰۱۲، ساعت ۱۴:۳۰ توسط Hashemi (بحث | مشارکت‌ها)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)

توضیح مفهومی

تلبیه

تَلبیه: لَبَّیْک گفتن.

از آن در باب حج سخن گفته شده است.

تلبیه از واجبات احرام) ر احرام (است و بدون آن احرام عمره) ر عمره (و حج) ر حج (منعقد نمی‏شود1 جز در حج قِران) ر حج قِران (که حاجی - بنابر قول مشهور - مخیّر است بین تلبیه، اِشعار) ر اشعار (و تقلید2) ر تقلید (. در اینکه تلبیه رکن است و ترک عمدی آن موجب بطلان عمل می‏شود، یا آنکه رکن نیست، اختلاف است. 3

صورت: تلبیه به لحاظ کیفیت به واجب و مستحب تقسیم می‏گردد. در کیفیت تلبیه واجب سه قول است:

1. »لَبَّیْکَ اللَّهُمَّ لَبَّیْکَ، لَبَّیْکَ لاشَرِیکَ لَکَ لَبَّیْک. «

2. کیفیت نخست به اضافه »إِنَّ الحَمْدَ وَ النَِّعْمَةَ لَکَ وَ المُلْکَ لاشَرِیکَ لَکَ«.

3. »لَبَّیْکَ اللَّهُمَّ لَبَّیْک، لَبَّیْکَ، إِنَّ الحَمْدَ وَ النِّعْمَةَ لَکَ و المُلْکَ لاشَرِیکَ لَک«. برخی جمله »وَالمُلْک« را مقدّم بر »لَک« آورده‏اند. 4

تلبیه مستحب، تلبیه‏هایی است که پس از تلبیه واجب گفته می‏شود، مانند »لَبَّیْکَ ذَا المَعارِجِ لَبَّیْک، لَبَّیْکَ داعِیاً إِلی دارِ السَّلام... «. 5

زمان: زمان تلبیه پس از نیّت احرام است و در وجوب هم‏زمانی تلبیه با نیّت اختلاف است. 6 قول عدم وجوب به مشهور نسبت داده شده است. 7 بنابر قول به عدم وجوب تقارن، در اینکه تأخیر آن از میقات مطلقا جایز نیست یا جایز بلکه افضل است تأخیر آن تا بیداء) ر بیداء (برای کسی که از ذوالحلیفه) ر ذوالحلیفه (محرم می‏شود، و تا رَقْطاء) ر رقطاء (برای کسی که در مکّه محرم می‏شود، اختلاف است. 8

احکام: مقدار واجب تلبیه یک بار است؛ لیکن تکرارش مستحب است و قطع آن در احرام عمره تمتّع هنگام مشاهده خانه‏های مکّه و در احرام حج، ظهر روز عرفه واجب است. در محل قطع تلبیه در احرام عمره مفرده چهار قول است:

هنگام دخول حرم، زمان مشاهده کعبه، تفصیل بین کسی که خارج حرم محرم شده و کسی که برای احرام عمره از حرم بیرون رفته است، که برای اوّلی هنگام دخول حرم و برای دومی زمان مشاهده کعبه، و قول چهارم تخییر بین قطع، هنگام دخول حرم و زمان دیدن کعبه. قول سوم به مشهور نسبت داده شده است. 9

بلند کردن صدا به تلبیه هنگام اشراف بر وادی ابطح) ر ابطح (برای کسی که از مکّه محرم شده و نیز برای سواره‏ای که از راه مدینه برای حج آمده، هنگامی که به وادی بیداء برسد، مستحب است. این حکم اختصاص به مرد دارد. 10 محرمات احرام پیش ازگفتن تلبیه بر محرم حرام نمی‏شود. 11 برای محرم پاسخ دادن دیگری به تلبیه مکروه است. 12

1. جواهر الکلام 3 225. 2 215 /18. الحدائق الناضرة 4 65 /15. جواهرالکلام 5 231 -228 /18. الکافی فی الفقه/ 193؛ المهذب 215 /1؛ وسائل الشیعة 6 382 /12. الحدائق الناضرة 7 40 /15. مهذب‏الاحکام 8 105 /13. مستند الشیعة319 - 315 /11؛ فقه‏الصادق 9 254- 249 /10. مستند الشیعة 11 321 - 319. 10 326 - 322 /11. الحدائق الناضرة 12 71 /15. جواهر الکلام 432 /18.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 2 : صفحه 613

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «تلبیه» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

اهلال ( تلبیه )، تلبیات اربع، تلبیههای چهارگانه

اعم

ذکر ( یاد خدا )، واجبات احرام

اخص

تلبیه در نماز، تلبیه عجمی
به لحاظ تلبیه گو:
تلبیه بی هوش، تلبیه کودک، تلبیه لال، تلبیه ناشنوا
به لحاظ جنسیت:
تلبیه خنثی، تلبیه زن، تلبیه مرد
به لحاظ صحت:
تلبیه صحیح، تلبیه غلط
به لحاظ نوع عبادت:
تلبیه حج، تلبیه عمره

وابسته

ابطال احرام، احرام بدون تلبیه، اعاده تلبیه، تاخیر تلبیه، تجدید تلبیه، ترجمه تلبیه، ترک تلبیه، تقدیم تلبیه بر احرام، تکرار تلبیه، تلفظ تلبیه، تلقین تلبیه، جهر تلبیه، شک در تلبیه، قطع تلبیه، نسیان تلبیه، نیابت در تلبیه، نیت تلبیه، وقت تلبیه

نمایه‌های موضوعی

جستجوی محتوای اطلاعاتی منابع به منظور دستیابی کاربران به موضوع مورد نظر از بین سایر موضوعات، از طریق واژگان کنترل شده(اصطلاح‌نامه).

برای دسترسی به نمایه‌های شامل واژه تلبیه به زیرصفحه تلبیه/نمایه‌های موضوعی مراجعه کنید. == منابع ==index.php?catid=50

  • الروضة البهیة فی شرح اللمعة الدمشقیة جلد 2 : صفحه 229
  • المبسوط فی فقه الامامیة جلد 1 : صفحه 307
  • الموسوعة الفقهیة (الکویتیة) جلد 13 : صفحه 260
  • الموسوعة الفقهیة (الکویتیة) جلد 7 : صفحه 150
  • تحریرالوسیله جلد 1 : صفحه 414
  • جامع المقاصد فی شرح القواعد جلد 3 : صفحه 167
  • جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 18 : صفحه 3، 215، 228
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 2 : صفحه 612، 613
  • کتاب السرائرالحاوی لتحریرالفتاوی جلد 1 : صفحه 527، 536
  • مجمع الفائدة و البرهان جلد 6 : صفحه 194
  • مهذب الاحکام جلد 13 : صفحه 97، 101، 102، 103