پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

اصحاب صوامع: عزلت گزیدگان در صومعه برای عبادت (--' راهب) .

راهب‏

راهب: پارسای مسیحی.

به عابد و زاهد مسیحی که با ترک لذتهای دنیایی، به ریاضت نفس و عبادت خدا روی آورده «راهب» گویند. از احکام آن در باب جهاد سخن گفته‏‌اند.

راهب حربی‌ای (---> اهل حرب) که توان جنگیدن دارد یا در صورت نداشتن توان جسمانی با نیروی فکر و اندیشه خود به دشمن مدد میرساند، کشته میشود؛ خواه در عرصه نبرد حضور داشته باشد یا نداشته باشد. امّا راهب فاقد دو ویژگی یاد شده، کشته نمیشود. 1 از برخی قدما نقل شده که راهبی که خود را جهت عبادت در دیر یا جای دیگر محبوس کرده، کشته نمیشود، مگر آنکه مسلمانی را کشته باشد یا توان جنگیدن داشته باشد و با نکشتن او بیم چیرگی دشمن و شکست مسلمانان برود. 2 از راهبانی که متعهد به شرایط پیمان ذمّه‏‌اند، جزیه (---> جزیه) گرفته میشود 3 (---> اهل ذمّه) . برخی قدما گفته‏‌اند: از کسانی که در جنگ کشته نمیشوند، جزیه نیز گرفته نمیشود؛ از این رو، بنابر قول به عدم جواز قتل راهبان یا در موارد عدم جواز آن- که بدان اشاره رفت- از آنان جزیه دریافت نمیگردد. 4

(---> رهبانیت)

1. المبسوط 2/ 12؛ تذکرة الفقهاء 9/ 66- 67؛ جواهر الکلام 21/ 76

2. مختلف الشیعة 4/ 392

3. جواهر الکلام 21/ 239

4. مختلف الشیعة 4/ 44.

منابع

  1. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 1 : صفحه 511
  2. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 4 : صفحه 40

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «راهب» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

اصحاب صوامع، رهبان

اعم

عالم ( فقه )، کافر کتابی

وابسته

جزیه از راهب، صدقه ذمی به راهب، قتل راهب حربی، هبه ذمی به راهب، وصیت ذمی بر راهب

نمایه‌های موضوعی

جستجوی محتوای اطلاعاتی منابع به منظور دستیابی کاربران به موضوع مورد نظر از بین سایر موضوعات، از طریق واژگان کنترل شده(اصطلاح‌نامه).

برای دسترسی به نمایه‌های شامل واژه راهب به زیرصفحه راهب/نمایه‌های موضوعی مراجعه کنید.

منابع

  • الموسوعة الفقهیة (الکویتیة) جلد 22 : صفحه 48
  • تذکرة الفقهاء (ط ج) جلد 9 : صفحه 390
  • جواهرالکلام فی شرح الشرایع الاسلام جلد 21 : صفحه (321-322)
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 1 : صفحه 511
  • فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت (ع) جلد 4 : صفحه 40
  • مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام جلد 3 : صفحه 89