پژوهشکده مدیریت اطلاعات و مدارک اسلامی

توضیح مفهومی

رؤیای صادق ( علوم قرآنی ) : خواب مطابق واقع؛ نوعی از وحی

آن‌چه انسان در خواب ببیند، اگر مطابق واقع باشد، رؤیای صادقه است.

رؤیای صادقه که به آن رؤیای صالحه یا حسنه نیز می‌گویند نخستین صورت وحی مباشر بر رسول گرامی (ص) است که سه سال یا شش ماه یا سه ماه پیش از بعثت آن حضرت افاضه شد تا خاطر آن حضرت را همچون سپیده‌دم روشنی بخشد و کم‌کم حضرت را برای پذیرش افاضات روح‌القدس آماده سازد.

امام باقر (ع) می‌فرماید: «… و اما النبی فهو الذی یری فی منامه نحو رؤیا ابراهیم و نحو ما کان رأی رسول الله (ص) من اسباب النبوة قبل الوحی حتی اتاه جبرئیل (ع) من عندالله؛ پیامبر کسی است که در خواب رؤیای صادقه ببیند؛ همانند خواب ابراهیم (ع) (درباره ذبح اسماعیل) و آن‌چه رسول خدا (ص) پیش از نزول جبرئیل (ع) در خواب از اسباب نبوت دید».

گرچه نزول وحی و ارتباط آن حضرت با جهان غیب در حالت خواب پذیرفتنی و مقبول است و آیاتی مانند: «لَقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْیَا بِالْحَقِّ لَتَدْخُلُنَّ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ» (فتح// 27) و «قَدْ صَدَّقْتَ الرُّؤْیَا» (صافات// 105) این موضوع را تأیید می‌کنند، اما در تاریخ، نزول وحی قرآنی در حال خواب بر رسول اکرم (ص) گزارش نشده است.

نیز ر.ک:آیات نومی.

منابع

  1. التمهید فی علوم القرآن جلد 1 : صفحه (94-97)
  2. بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار جلد 11 : صفحه 184
  3. تاریخ القرآن : صفحه 27
  4. تاریخ قرآن : صفحه 47
  5. فروغ ابدیت جلد 1 : صفحه 176

اصطلاح‌نامه

مترادفات

از واژه «رؤیای صادق ( علوم قرآنی )» بجای واژه‌های زیر استفاده کنید:

رؤیای حسنه، رؤیای صالح ( علوم قرآنی )

اعم

وحی مباشری

منابع

  • آشنایی با علوم قرآن جلد 1 : صفحه 55
  • اعجاز قرآن : صفحه 46
  • التمهید فی علوم القرآن جلد 1 : صفحه (56-60)، (94-97)
  • بحار الانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار جلد 11 : صفحه 184
  • تاریخ القرآن : صفحه 27
  • تاریخ قرآن : صفحه 47
  • فروغ ابدیت جلد 1 : صفحه 176
  • مناهل العرفان فی علوم القرآن جلد 1 : صفحه 43، 64